KILKA SŁÓW O REFORMIE PLANOWANIA I ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

  W 2023 roku została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw. Większość przepisów zaczęła obowiązywać już w 2023 roku, natomiast część z nich wyjdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 roku. Nowelizacja ustawy związana jest z reformą systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Jakie zmiany wprowadziła nowelizacja ustawy?

  Plan Ogólny Gminy
Do końca 2025 roku każda gmina jest zobowiązana uchwalić plan ogólny. Plan ogólny
zastąpi dotychczas obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego. Należy pamiętać, że do czasu uchwalenia planu ogólnego w gminie ważne
będzie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 13a ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(„Ustawa”) plan ogólny jest aktem prawa miejscowego czyli aktem powszechnie
obowiązującym. Ustanowienie planu ogólnego aktem prawa miejscowego pozwala na
uczynienie z niego podstawy prawnej wydawanych decyzji administracyjnych.
Plan ogólny uwzględnia się przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego. Ponadto stanowi on podstawę prawną decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu.
W planie ogólnym określa się strefy planistyczne oraz gminne standardy urbanistyczne
(obligatoryjnie), jak również można określić obszary uzupełnienia zabudowy i obszary
zabudowy śródmiejskiej (fakultatywnie).
Obszar objęty planem ogólnym dzieli się na strefy planistyczne. Zgodnie z art. 13c Ustawy
dopuszcza się wyznaczenie następujących stref planistycznych:

  1. strefa wielofunkcyjna z zabudową mieszkaniową wielorodzinną;
  2. strefa wielofunkcyjna z zabudową mieszkaniową jednorodzinną;
  3. strefa wielofunkcyjna z zabudową zagrodową;
  4. strefa usługowa;
  5. strefa handlu wielkopowierzchniowego;
  6. strefa gospodarcza;
  7.  strefa produkcji rolniczej;
  8.  strefa infrastrukturalna;
  9.  strefa zieleni i rekreacji;
  10.  strefa cmentarzy;
  11. strefa górnictwa;
  12. strefa otwarta;
  13. strefa komunikacyjna.

  Decyzje o warunkach zabudowy na czas określony
Obecnie decyzje o warunkach zabudowy wydawane są na czas nieokreślony, jednakże od
dnia 1 stycznia 2026 roku ulegnie to zmianie. Od tego dnia decyzje o warunkach zabudowy
będą wydawane na czas określony – 5 lat.
Zgodnie z art. 64c Ustawy decyzje o warunkach zabudowy będą wygasały po upływie 5 lat,
od dnia w którym stały się prawomocne.
Pamiętajmy, że prawomocne decyzje o warunkach zabudowy wydane przed dniem 1
stycznia 2026 roku na czas nieoznaczony, nadal będą ważne i na ich podstawie będzie
można uzyskać pozwolenie na budowę.

  Zintegrowany Plan Inwestycyjny
Nowelizacja Ustawy wprowadziła nowe narzędzie planistyczne – zintegrowany plan
inwestycyjny (ZPI), który jest szczególną formą planu miejscowego.
Na wniosek inwestora złożony za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) rada
gminy może uchwalić zintegrowany plan inwestycyjny. ZPI obejmuje obszar inwestycji
głównej oraz inwestycji uzupełniającej. Wejście w życie ZPI powoduje utratę mocy
obowiązującej planów miejscowych lub ich części odnoszących się do terenu objętego tym
zintegrowanym planem inwestycyjnym.
Wprowadzenie ZPI zapewnia gminom dużą swobodę w lokalizowaniu i realizacji inwestycji,
przy zachowaniu zgodności z planem ogólnym oraz przy zwiększeniu partycypacji
społecznej.
Od 01 stycznia 2026 roku ZPI zastąpi uchwałę o ustaleniu lokalizacji inwestycji
mieszkaniowej podejmowanej na podstawie ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i
realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (specustawy
mieszkaniowej).

  Rejestr Urbanistyczny
Zgodnie z Ustawą od dnia 1 stycznia 2026 roku zacznie funkcjonować Rejestr Urbanistyczny
prowadzony przez Ministra właściwego ds. budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

Rejestr Urbanistyczny ma być podstawowym narzędziem służącym do tworzenia, aktualizacji
i udostępniania danych przestrzennych z zakresu planowania i zagospodarowania
przestrzennego.
Rejestr będzie prowadzony w systemie teleinformatycznym.
W Rejestrze gromadzone będą informacje i dane z zakresu planowania i zagospodarowania
przestrzennego, w tym dane przestrzenne.
Informacje i dane udostępniane w Rejestrze, z wyłączeniem danych osobowych, będą
jawne, co oznacza, że każdy będzie mógł się z nimi zapoznać, wnieść o sporządzenie z nich
wypisów, wyrysów oraz innych określonych odrębnymi przepisami dokumentów.

Przygotowała i opracowała: Angelika Rutkowska


Niniejsza treść nie stanowi porady prawnej, inwestycyjnej ani finansowej. Jest udostępniona wyłącznie w
celach informacyjnych oraz edukacyjnych.